Ponad stu celników straci pracę

W bialskiej Izbie Celnej pracuje 1723 funkcjonariuszy. W jej obrębie działają trzy urzędy celne: w Białej Podlaskiej (519 funkcjonariuszy), Zamościu (620) i Lublinie (177). W samej izbie jest ich 407. Jak wyjaśnia p.o. dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej Remigiusz Woźniak, dotąd wszczęto 106 postępowań o zwolnienie ze służby w przypadku funkcjonariuszy, którym minął dwunastomiesięczny okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Z tego trzydzieści trzy osoby już zostały zwolnione. W pozostałych przypadkach postępowanie jest w toku. Celnicy zawieszeni z powodu toczących się wobec nich postępowań karnych pobierają połowę wynagrodzenia. Zazwyczaj trzymiesięczny okres zawieszenia jest przedłużany do czasu zakończenia postępowania.

Dla dobra służby
– Zgodnie z art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, jest możliwe zwolnienie funkcjonariusza ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Istotne przy rozpatrywaniu tej kwestii są przesłanki zastosowania dłuższego okresu zawieszenia, tj. do czasu zakończenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego. Przedłużenie zawieszenia jest fakultatywne i może nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Oznacza to konieczność wnikliwej analizy przypadków wszczęcia postępowań przeciwko funkcjonariuszom – wyjaśnia Magdalena Kobos, rzecznik prasowy Ministerstw Finansów.
Sławomir Siwy, przewodniczący Związków Zawodowych Celnicy PL, podejrzewa, że dyrektorzy izb celnych zwalniają zawieszonych celników na podstawie wytycznych z ministerstwa. – Sprawa jest niepokojąca, gdyż faktycznie odnotowaliśmy skoordynowane działania wielu dyrektorów zainicjowane w zbliżonym czasie. Nasz związek wysłał pismo do Sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, która mamy nadzieję zajmie się nią, gdyż szef Służby Celnej poinformował na forum „Gazety Prawnej”, która powoływała się na jego wypowiedź, że podjęto decyzję o zwolnieniach, bo nie można czekać dłużej na wyroki sądów. Oznacza to złamanie zasady dwuinstancyjności, gdyż szef SC jest organem drugiej instancji w przypadku zwolnienia ze służby – uważa Siwy. Chce, żeby dokładnie zbadano, czy nie doszło o złamania prawa. Dodaje też, że sprawą zainteresował się Rzecznik Praw Obywatelskich oraz posłowie.

Bo nie ma kto pracować
Rzecznik ministerstwa informuje, że funkcjonariuszy celnych, którym postawiono zarzuty korupcyjne, nie można skierować do wykonywania innych zadań. – W rezultacie wiąże się to z brakiem efektywnego wykorzystania etatów i realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną – tłumaczy Kobos. – Obowiązuje nas kodeks postępowania administracyjnego, który reguluje określony tryb postępowania – tłumaczy p.o. dyrektor IC Białej Podlaskiej, zapewniając, że pamięta o zasadzie domniemania niewinności. – Jako kierujący izbą celną muszę mieć jednak na względzie także zapewnienie właściwego poziomu obsługi przejść granicznych przy wzrastającym natężeniu ruchu. Borykamy się z problemami kadrowymi, ale nie chcemy, aby rzutowało to na czas oczekiwania na przekroczenie granicy – tłumaczy Remigiusz Woźniak. Najbardziej obciążone przejścia graniczne to Hrebenne i Dorohusk, dlatego dyrekcji zależy na ich kadrowy wzmocnieniu. – Należy to zrobić jak najszybciej. W ostatnich dwóch latach Ministerstwo Finansów przyznało sporo etatów na zabezpieczenie granicy wschodniej, w tym też odcinka obsługiwanego przez Izbę Celną w Białej Podlaskiej. Na razie nie ma możliwości, abyśmy otrzymali kolejne etaty, stąd konieczność podjęcia takich a nie innych kroków. Dla mnie, jako dyrektora izby, jest to decyzja bardzo trudna. Każdy natomiast, kto zostanie uniewinniony ma prawo powrotu do służby – przypomina. – To bzdura – komentuje jeden z byłych celników oskarżony o korupcję i uniewinniony przez sąd po kilku latach. – Łatwiej jest wrócić do służby, kiedy jest się zawieszonym. Ktoś, kto został zwolniony, ma opory i uraz – mówi. Uważa, że jest przykładem na to, że wielu funkcjonariuszy jest pomawianych, w związku z czym w efekcie łamie się im życie. I zawodowe, i prywatne.

Zwolnieni ci od szwajcarskich aut
Jak wyjaśnia rzecznik prasowy Izby Celnej Białej Podlaskiej Marzena Siemieniuk, w pełnieniu obowiązków służbowych w związku z podejrzeniami o nieprawidłowości przy odprawach pojazdów samochodowych zawieszonych jest dwudziestu siedmiu funkcjonariuszy Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej. – Z tego część już została zwolniona – informuje Siemieniuk.
Przypomnijmy, chodzi o celników, którzy usłyszeli zarzuty korupcji i udziału w zorganizowanej grupie przestępczej sprowadzającej do Polski szwajcarskie auta. Według śledczych przyjmowali korzyści majątkowe w zamian za akceptację fałszywych faktur z zaniżoną wartością samochodu, poświadczając tym samym nieprawdę w dokumentach. Skarb państwa stracił na tym ok. 50 mln zł. W tej sprawie zatrzymano ponad trzydziestu celników. Wśród nich byli między innymi były naczelnik Oddziału Celnego w Białej Podlaskiej Grzegorz P. i zastępca dyrektora bialskiej Izby Celnej Artur K., który usłyszał zarzuty paserstwa celnego i występku przeciwko dokumentom. Mimo, że prowadzący śledztwo Wydział V w Lublinie Biura ds. Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Krajowej zapowiadał finał na koniec ubiegłego roku, wygląda na to, że trzeba będzie na jeszcze poczekać. – Wyjaśniamy kwestię ponad dwóch tysięcy pojazdów. Z jednej strony chodzi o odtworzenie dalszego obiegu tych samochodów, a z drugiej chcemy ustalić ich stan faktyczny. Zwróciliśmy się do strony szwajcarskiej o pomoc prawną – wyjaśnia naczelnik wydziału Andrzej Jeżyński.

Mogą wrócić po oczyszczeniu
Zdaniem Sławomira Siwego ze Związku Zawodowego Celnicy PL, zarzuty niedopełnienia obowiązków czy poświadczenia nieprawdy w przypadku spraw związanych z wartością celną po wejściu Polski do Unii Europejskiej powinny być stawiane bardzo ostrożnie. – Trzeba pamiętać, że w tym okresie nastąpiła liberalizacja nastawienia do odpraw celnych. Taka była polityka władz. Dotyczyła między innymi niepodnoszenia wartości celnej. Panowało przekonanie, że jej nie ruszamy. Nie można dzisiaj ścigać celników za realizowanie wytycznych swoich przełożonych. Prokurator winien działać w tej sprawie nadzwyczaj ostrożnie – uważa Siwy. – Spotykaliśmy się z sytuacją także w innych śledztwach, że prokuratura wrzuca wszystkich celników do jednego worka, na zasadzie zrobił odprawę celną, znaczy winny niedopełnienia obowiązków czy poświadczenia nieprawdy. Oznacza to następnie nawet sześcioletnią batalię przed prokuraturą i wymiarem sprawiedliwości. Celnikom przysługuje zaledwie sześciomiesięczny okres restytucji praw. Pozostały to czarna dziura w życiorysie – mówi Siwy. Jest przekonany, że wielu celników zostanie oczyszczonych z zarzutów i będzie mogło wrócić do pracy. Jeśli nie zostali ukarani karą dyscyplinarną wydalenia ze służby, wówczas przysługuje im również wstrzymana część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzane w okresie zawieszenia.

Foto:
Archiwum IC w Białej Podlaskiej