Rozbrajali Austriaków, uczcimy ich pamięć

Będziemy obchodzić dziewięćdziesiątą drugą rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę. Lubartów miał także swój udział w usuwaniu okupantów z ziem polskich. Nasz powiat w wyniku działań wojennych znalazł się pod okupacją austriacką. W 1918 r. było już jednak oczywiste, że Niemcy i Austro – Węgry wojnę przegrają. Pod okupacją działał Polska Organizacja Wojskowa. W Lubartowie w jej skład wchodziło wielu harcerzy. Usuwanie okupantów w naszym mieście rozpoczęło się 1 listopada 1918 r. Żołnierze austriaccy kwaterowali w pałacu Sanguszków. Na wezwanie członków POW oddawali broń bez oporu. Polak z armii austriackiej, Kaszyński, przyłączył się do rozbrajania swoich kolegów. Na stacji kolejowej rozbrojono dwa niemieckie transporty wojskowe, które przybyły z Parczewa (to miasto znajdowało się w niemieckiej strefie okupacyjnej). Rozbrojonych żołnierzy niemieckich odesłano z powrotem. Według wspomnień lubartowskiej pisarki Wandy Śliwiny atmosfera tych listopadowych dni była bardzo radosna, odbywały się festyny, pochody, uroczyste msze. Lubartowianie nie ograniczyli się do wyzwolenia własnego miasta i powiatu. Rozpoczęto formowanie szwadronu kawalerii i batalionu piechoty. Oba oddziały w połowie listopada dołączyły do Wojska Polskiego. Ochotnicy z Lubartowa brali udział w rozbrajaniu Niemców w Radzyniu i Międzyrzecu. Byli wśród ofiar niemieckiego ataku na Międzyrzec. W walkach z Niemcami i po dostaniu się do niewoli zginęło około 70 lubartowian.


Co na 11 listopada?
Tradycyjnie msza z okazji Święta Niepodległości odprawiana jest w kościele Matki Bożej Nieustającej Pomocy o 10.30. Po mszy uczestnicy uroczystości składają wieńce pod tablicą poświęconą Józefowi Piłsudskiemu. Kwiaty składane są też na cmentarzu na grobach żołnierzy legionów na cmentarzu parafialnym. W czwartek 11 listopada nastąpi też odsłonięcie nowej tablicy na grobie kapitana Romana Jeziora, komendanta Obwodu Lubartów AK. Ciekawą propozycję dla mieszkańców miasta mają członkowie Grupy Rekonstrukcji Historycznej im. 8 pp Leg. O godzinie 14 na placu przed Spółdzielnią Mieszkaniową rozpocznie się rekonstrukcja wydarzeń z 1918 r. Członkowie grupy pokażą scenki z życia pod okupacją Niemiec i Austro – Węgier, rozbrajanie zaborców i wizytę Józefa Piłsudskiego.